Bệnh viện chỉnh hình điều trị những bệnh gì?

Khi nhắc đến bệnh viện chỉnh hình, nhiều người thường nghĩ đây chỉ là nơi điều trị gãy xương hoặc thực hiện phẫu thuật xương khớp.

Thực tế, phạm vi của chuyên ngành chỉnh hình rộng hơn nhiều.

Các cơ sở chuyên về chỉnh hình có thể tiếp nhận nhiều vấn đề liên quan đến xương, khớp, cơ, cột sống, chi thể, bàn chân, biến dạng vận động, dị tật và chức năng vận động.

Tùy từng cơ sở, người bệnh có thể được khám, đánh giá, điều trị hoặc phục hồi sau điều trị đối với các nhóm bệnh khác nhau.

Một số trường hợp cần can thiệp phẫu thuật; những trường hợp khác có thể được theo dõi, phục hồi chức năng hoặc sử dụng dụng cụ chỉnh hình.

Vì vậy, nếu đang tìm bệnh viện chỉnh hình, điều quan trọng không chỉ là xem cơ sở đó có tên gì mà cần kiểm tra có đúng chuyên môn với tình trạng đang gặp phải hay không.

10 nhóm bệnh thường gặp tại bệnh viện chỉnh hình

1. Bệnh lý và biến dạng cột sống

Cột sống là một trong những nhóm vấn đề thường được quan tâm khi tìm kiếm chuyên khoa chỉnh hình.

Các tình trạng có thể liên quan gồm:

cong vẹo cột sống;
gù cột sống;
ưỡn cột sống bất thường;
thoái hóa cột sống;
biến dạng cột sống;
một số dị tật cột sống;
đau lưng liên quan đến vấn đề cơ xương khớp.

Ở trẻ em và thanh thiếu niên, cong vẹo cột sống cần được quan tâm đặc biệt vì cơ thể vẫn đang phát triển.

Phụ huynh có thể nhận thấy:

hai vai không cân;
một bên hông cao hơn;
thân người nghiêng;
lưng có đường cong bất thường;
quần áo mặc lệch;
dáng đứng không đối xứng.

Không phải mọi trường hợp cong vẹo đều cần phẫu thuật.

Tùy nguyên nhân, độ tuổi và mức độ biến dạng, người bệnh có thể được theo dõi, tập phục hồi chức năng, sử dụng dụng cụ chỉnh hình hoặc áp dụng phương án điều trị khác.

2. Bệnh và biến dạng khớp

Khớp đảm nhiệm vai trò quan trọng trong vận động nên những bất thường tại khớp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt.

Các vị trí thường gặp gồm:

khớp gối;
khớp háng;
khớp vai;
khuỷu tay;
cổ tay;
cổ chân.

Người bệnh có thể gặp:

đau khớp;
cứng khớp;
hạn chế vận động;
sưng;
giảm khả năng chịu lực;
biến dạng;
khó thực hiện các hoạt động thường ngày.

Một số trường hợp có thể liên quan đến chấn thương, thoái hóa, bất thường cấu trúc hoặc những nguyên nhân khác.

Do đó, việc xác định nguyên nhân là bước quan trọng trước khi lựa chọn phương án điều trị.

3. Chấn thương xương và khớp

Chấn thương là một nhóm lý do phổ biến khiến người bệnh tìm đến các cơ sở chấn thương chỉnh hình.

Có thể bao gồm:

gãy xương;
trật khớp;
tổn thương dây chằng;
tổn thương phần mềm;
chấn thương chi trên;
chấn thương chi dưới;
di chứng sau chấn thương.

Sau giai đoạn điều trị ban đầu, một số người vẫn có thể gặp:

cứng khớp;
yếu cơ;
đau;
hạn chế tầm vận động;
dáng đi bất thường;
khó chịu lực;
giảm khả năng sử dụng tay hoặc chân.

Đây là lúc quá trình phục hồi chức năng sau chấn thương có thể trở thành một phần quan trọng của kế hoạch điều trị.

Điều trị không nên dừng lại ở việc xương đã liền nếu chức năng vận động vẫn chưa được khôi phục đầy đủ.

4. Dị tật và biến dạng chi

Một số người sinh ra đã có bất thường về hình thái hoặc cấu trúc chi.

Các vấn đề có thể liên quan đến:

chiều dài chi;
hình dạng chi;
bàn tay;
bàn chân;
ngón tay;
ngón chân;
trục chi;
khớp;
cấu trúc xương.

Mức độ ảnh hưởng rất khác nhau.

Có trường hợp chủ yếu ảnh hưởng đến hình thái.

Có trường hợp ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đứng, đi, cầm nắm hoặc thực hiện các hoạt động hàng ngày.

Đặc biệt ở trẻ em, việc đánh giá cần tính đến quá trình tăng trưởng.

Một phương án phù hợp ở thời điểm hiện tại có thể cần được điều chỉnh khi trẻ lớn lên.

5. Bàn chân và các vấn đề ảnh hưởng đến dáng đi

Bàn chân là nền tảng của khả năng đứng và di chuyển.

Một số tình trạng thường được quan tâm gồm:

bàn chân bẹt;
bàn chân khoèo;
biến dạng bàn chân;
bất thường ngón chân;
đau bàn chân;
đau gót chân;
dáng đi bất thường;
bàn chân xoay vào trong hoặc ra ngoài.

Không phải tất cả trường hợp bàn chân bẹt đều cần điều trị.

Điều cần đánh giá là:

hình thái bàn chân + khả năng vận động + triệu chứng + độ tuổi + ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Ở trẻ em, phụ huynh không nên tự mua đế chỉnh hình hoặc giày chỉnh hình chỉ dựa trên hình ảnh bàn chân.

Việc đánh giá đúng sẽ giúp tránh tình trạng sử dụng dụng cụ không cần thiết hoặc không phù hợp.

6. Chân vòng kiềng và chân chữ X

Đây là nhóm vấn đề thường khiến cha mẹ tìm kiếm thông tin về chỉnh hình nhi.

Chân vòng kiềng thường mô tả tình trạng hai chân có xu hướng cong ra ngoài.

Chân chữ X mô tả tình trạng hai đầu gối có xu hướng hướng vào nhau khi đứng.

Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ, một số thay đổi về trục chi có thể xuất hiện trong quá trình phát triển bình thường.

Vì vậy, không nên chỉ nhìn hình dáng chân rồi kết luận trẻ mắc bệnh.

Chuyên gia có thể cần xem xét:

độ tuổi;
quá trình phát triển;
mức độ biến dạng;
hai chân có đối xứng hay không;
khả năng đi lại;
đau hoặc hạn chế vận động;
nguyên nhân tiềm ẩn.

Tùy trường hợp, trẻ có thể được theo dõi hoặc cần can thiệp.

7. Các vấn đề vận động cần phục hồi chức năng

Không phải tất cả người bệnh đến bệnh viện chỉnh hình đều cần phẫu thuật.

Một nhóm khác cần được quan tâm là những người bị hạn chế chức năng vận động.

Ví dụ:

yếu cơ;
hạn chế tầm vận động;
mất thăng bằng;
khó đi lại;
khó sử dụng tay;
co cứng;
giảm khả năng tự chăm sóc;
di chứng sau chấn thương hoặc bệnh lý thần kinh.

Trong những trường hợp này, phục hồi chức năng có thể đóng vai trò quan trọng.

WHO mô tả phục hồi chức năng là tập hợp các can thiệp nhằm tối ưu hóa khả năng hoạt động và giảm hạn chế chức năng của người có tình trạng sức khỏe ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày.

Do đó, khi tìm bệnh viện chỉnh hình, những người cần phục hồi cũng nên kiểm tra xem cơ sở có khả năng phối hợp hoặc cung cấp dịch vụ phục hồi chức năng hay không.

8. Di chứng sau phẫu thuật hoặc chấn thương

Một ca phẫu thuật thành công về mặt kỹ thuật chưa chắc đồng nghĩa người bệnh đã lấy lại hoàn toàn khả năng vận động.

Sau điều trị, một số người vẫn có thể gặp:

cứng khớp;
yếu cơ;
đau;
hạn chế vận động;
thay đổi dáng đi;
khó chịu lực;
giảm khả năng sử dụng chi.

Khi đó, quá trình phục hồi có thể cần được tiếp tục.

Việc đánh giá sau điều trị giúp xác định:

chức năng hiện tại;
mục tiêu tiếp theo;
khả năng tập luyện;
nhu cầu dụng cụ hỗ trợ;
mức độ cần theo dõi.

Đây cũng là lý do khi lựa chọn một bệnh viện chỉnh hình, người bệnh nên quan tâm đến khả năng chăm sóc và theo dõi sau điều trị chứ không chỉ nhìn vào một lần khám ban đầu.

9. Mất chi và nhu cầu phục hình

Mất một phần hoặc toàn bộ chi có thể xảy ra do:

tai nạn;
bệnh lý;
biến chứng mạch máu;
bệnh lý chuyển hóa;
ung thư;
dị tật.

Sau mất chi, người bệnh có thể cần đánh giá để xác định khả năng sử dụng chân giả hoặc tay giả.

Việc lựa chọn phục hình không nên chỉ dựa trên giá.

Các yếu tố cần xem xét gồm:

vị trí mất chi;
chiều dài mỏm cụt;
tình trạng da;
sức cơ;
khả năng giữ thăng bằng;
mục tiêu vận động;
nghề nghiệp;
môi trường sống;
tần suất sử dụng.

Sau khi lắp phục hình, người bệnh có thể cần tập làm quen, điều chỉnh dáng đi hoặc phục hồi chức năng.

Vì vậy, một cơ sở có khả năng kết nối giữa chỉnh hình – phục hình – phục hồi chức năng có thể mang lại thuận lợi hơn cho những trường hợp cần theo dõi lâu dài.

10. Các vấn đề cần dụng cụ chỉnh hình

Dụng cụ chỉnh hình có thể được sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau.

Ví dụ:

nẹp chi;
nẹp cổ chân;
nẹp gối;
nẹp cột sống;
dụng cụ hỗ trợ bàn chân;
đế chỉnh hình;
các dụng cụ hỗ trợ tư thế và vận động.

WHO xem orthoses và prostheses là những nhóm sản phẩm hỗ trợ chức năng quan trọng và nhấn mạnh nhu cầu đánh giá người sử dụng, cung cấp sản phẩm phù hợp và hướng dẫn sử dụng.

Không nên hiểu rằng cứ có đau hoặc biến dạng là phải dùng nẹp.

Mục tiêu cần được xác định trước:

Cần nẹp để làm gì?

Cần kiểm soát chuyển động nào?

Cần hỗ trợ chức năng nào?

Dùng trong bao lâu?

Đây là những câu hỏi nên được giải đáp trước khi lựa chọn dụng cụ.

Bệnh viện chỉnh hình có điều trị tất cả bệnh xương khớp không?

Không.

Đây là điểm người bệnh cần hiểu rõ.

“Chỉnh hình” là lĩnh vực rộng nhưng mỗi bệnh viện hoặc cơ sở lại có phạm vi chuyên môn riêng.

Có nơi mạnh về:

chấn thương;
cột sống;
chỉnh hình nhi;
khớp;
bàn chân;
phục hình;
phục hồi chức năng.

Vì vậy, trước khi đặt lịch, người bệnh nên xác định vấn đề chính của mình.

Ví dụ:

Tình trạng	Chuyên môn nên quan tâm
Cong vẹo cột sống	Chỉnh hình/cột sống
Dị tật vận động trẻ em	Chỉnh hình nhi
Gãy xương	Chấn thương chỉnh hình
Bàn chân bất thường	Chỉnh hình bàn chân
Mất chi	Phục hình
Khó đi lại sau tổn thương	Phục hồi chức năng
Cần nẹp	Dụng cụ chỉnh hình
Di chứng sau phẫu thuật	Chỉnh hình + phục hồi chức năng

Bảng này cũng cho thấy vì sao không nên chọn cơ sở chỉ dựa trên từ khóa “bệnh viện chỉnh hình” mà cần xem kỹ chuyên môn thực tế.

Khi nào nên tìm đến bệnh viện chỉnh hình?

Có thể cân nhắc tìm cơ sở chuyên môn khi xuất hiện:

biến dạng xương hoặc chi;
đau cơ xương khớp kéo dài;
hạn chế vận động;
dáng đi bất thường;
cột sống cong lệch;
bàn chân có hình thái bất thường;
di chứng sau chấn thương;
hạn chế chức năng sau phẫu thuật;
dị tật vận động ở trẻ;
mất chi cần phục hình;
nhu cầu sử dụng dụng cụ chỉnh hình.

Tuy nhiên, nếu vừa xảy ra chấn thương nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu cấp tính, người bệnh cần được xử trí y tế phù hợp trước thay vì tự tìm một dịch vụ chỉnh hình thông thường.

Bệnh viện chỉnh hình khác gì trung tâm chỉnh hình?

Đây là vấn đề người dùng thường tìm kiếm khi bắt đầu lựa chọn cơ sở.

Về mặt nhu cầu, người bệnh có thể gặp hai nhóm cơ sở:

Bệnh viện

Thường phù hợp hơn với những trường hợp cần:

khám chuyên khoa;
chẩn đoán;
điều trị y tế;
phẫu thuật;
điều trị nội trú;
phối hợp nhiều chuyên khoa.

Trung tâm hoặc cơ sở chuyên môn

Có thể phù hợp với những nhu cầu như:

phục hồi chức năng;
vật lý trị liệu;
dụng cụ chỉnh hình;
phục hình;
theo dõi chức năng;
tập luyện sau điều trị.

Tuy nhiên, ranh giới dịch vụ phụ thuộc vào giấy phép, đội ngũ và phạm vi chuyên môn của từng cơ sở.

Vì vậy, người bệnh nên kiểm tra dịch vụ thực tế thay vì chỉ dựa trên tên gọi.

Nếu muốn hiểu sâu hơn về cách phân biệt các loại cơ sở và tiêu chí lựa chọn, bạn có thể xem bài trụ Bệnh viện chỉnh hình là gì? Khi nào cần khám và tiêu chí lựa chọn cơ sở uy tín.

Làm thế nào để chọn bệnh viện chỉnh hình phù hợp?

Đừng bắt đầu bằng câu hỏi:

“Bệnh viện nào nổi tiếng nhất?”

Hãy bắt đầu bằng:

“Tôi cần giải quyết vấn đề gì?”

Sau đó kiểm tra 7 tiêu chí.

1. Đúng chuyên môn

2. Có đội ngũ chuyên môn phù hợp

3. Có quy trình đánh giá rõ ràng

4. Có khả năng theo dõi

5. Có dụng cụ và thiết bị phù hợp

6. Tư vấn rõ ràng

7. Minh bạch chi phí

Những sai lầm khi lựa chọn bệnh viện chỉnh hình

Chỉ nhìn vào giá

Giá thấp không đồng nghĩa phù hợp.

Chọn nơi gần nhất mà không xem chuyên môn

Khoảng cách thuận tiện nhưng không đúng chuyên môn có thể khiến người bệnh phải đi lại nhiều lần.

Tin vào quảng cáo tuyệt đối

Những lời như “khỏi hoàn toàn”, “chữa dứt điểm mọi trường hợp” cần được xem xét thận trọng.

Không hỏi về quá trình theo dõi

Đặc biệt quan trọng với các trường hợp cần phục hồi lâu dài.

Tự mua dụng cụ trước khi khám

Nẹp, đế chỉnh hình hoặc các dụng cụ hỗ trợ cần phù hợp với từng trường hợp.

Người bệnh nên chuẩn bị gì trước khi đến bệnh viện chỉnh hình?

Một số thông tin nên chuẩn bị:

triệu chứng chính;
thời điểm bắt đầu;
tiền sử chấn thương;
các lần phẫu thuật trước đây;
thuốc đang sử dụng;
phim X-quang nếu có;
kết quả MRI/CT nếu có;
hồ sơ điều trị cũ;
các loại nẹp hoặc dụng cụ đang sử dụng.

Nếu là trẻ em, phụ huynh có thể quay lại một đoạn video ngắn về dáng đi trong sinh hoạt bình thường để bác sĩ có thêm thông tin tham khảo.

Nếu đang sử dụng chân giả hoặc tay giả, nên mang theo thiết bị và các phụ kiện liên quan nếu được yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp về bệnh viện chỉnh hình

1. Bệnh viện chỉnh hình điều trị những bệnh gì?

Có thể điều trị hoặc tiếp nhận nhiều vấn đề liên quan đến xương, khớp, cột sống, chi thể, dị tật, chấn thương, biến dạng và phục hồi chức năng tùy chuyên môn từng cơ sở.

2. Bệnh viện chỉnh hình có khám cột sống không?

Một số cơ sở có chuyên môn về cột sống, nhưng người bệnh nên kiểm tra phạm vi chuyên khoa trước khi đặt lịch.

3. Bệnh viện chỉnh hình có điều trị bàn chân bẹt không?

Có thể có, tùy chuyên môn của cơ sở và nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng của bàn chân bẹt.

4. Trẻ em có thể khám tại bệnh viện chỉnh hình không?

Có. Một số cơ sở có chuyên môn chỉnh hình nhi và tiếp nhận các vấn đề liên quan đến dị tật, cột sống, bàn chân và vận động.

5. Bệnh viện chỉnh hình có điều trị chân vòng kiềng không?

Có thể đánh giá và điều trị tùy nguyên nhân, độ tuổi và mức độ biến dạng.

6. Bệnh viện chỉnh hình có làm chân giả không?

Một số cơ sở có dịch vụ phục hình, nhưng cần kiểm tra cụ thể trước khi đăng ký.

7. Bệnh viện chỉnh hình có phục hồi chức năng không?

Một số bệnh viện có khoa hoặc đơn vị phục hồi chức năng; phạm vi dịch vụ phụ thuộc từng cơ sở.

8. Sau phẫu thuật chỉnh hình có cần phục hồi chức năng không?

Nhu cầu phục hồi phụ thuộc loại phẫu thuật và tình trạng người bệnh. Nhiều trường hợp cần phục hồi để lấy lại chức năng vận động.

9. Có cần chụp X-quang trước khi đi khám không?

Không nên tự ý chụp mọi xét nghiệm. Bác sĩ sẽ quyết định phương pháp chẩn đoán cần thiết dựa trên tình trạng cụ thể.

10. Có nên tự mua nẹp trước khi khám không?

Không nên nếu chưa xác định nguyên nhân và mục tiêu sử dụng.

11. Bệnh viện chỉnh hình có điều trị gãy xương không?

Các cơ sở chấn thương chỉnh hình có thể tiếp nhận và điều trị nhiều dạng chấn thương xương khớp tùy chuyên môn.

12. Bệnh viện chỉnh hình có điều trị dị tật bẩm sinh không?

Một số cơ sở có chuyên môn chỉnh hình nhi và dị tật vận động.

13. Người mất chi có nên đến bệnh viện chỉnh hình không?

Có thể cần đánh giá nếu cần phục hình, dụng cụ hỗ trợ hoặc phục hồi chức năng sau mất chi.

14. Bệnh viện chỉnh hình có điều trị cong vẹo cột sống không?

Một số cơ sở có chuyên môn về cột sống và chỉnh hình có thể đánh giá, theo dõi và điều trị các trường hợp phù hợp.

15. Nên chọn bệnh viện chỉnh hình dựa vào tiêu chí nào?

Nên ưu tiên chuyên môn phù hợp, đội ngũ có năng lực, quy trình rõ ràng, khả năng theo dõi và chi phí minh bạch.

Kết luận

Bệnh viện chỉnh hình không chỉ điều trị gãy xương.

Phạm vi chuyên môn có thể liên quan đến nhiều vấn đề của hệ vận động như:

cột sống – khớp – chấn thương – dị tật – chi thể – bàn chân – dáng đi – phục hình – dụng cụ chỉnh hình – phục hồi chức năng.

Tuy nhiên, không phải bệnh viện nào cũng cung cấp toàn bộ các dịch vụ này.

Vì vậy, trước khi lựa chọn, người bệnh nên xác định rõ vấn đề của mình và kiểm tra xem cơ sở có đúng chuyên môn cần thiết hay không.

Website: https://chinhhinhirec.com/
CS1: Số 52 Bà Triệu – P. Cửa Nam – TP. Hà Nội
CS2 : Số 266 Trường Chinh – P. Kim Liên – TP. Hà Nội
CS3 : Số 311 Nguyễn Thị Nhỏ, P Minh Phụng – TP HCM

Xem thêm : chân giả công nghệ cao bàn tay giả cánh tay giả